FAST COMPANY TÜRKİYE / Sürdürülebilirlik CEO’nun gündeminde ilk 5’te mi, düşüşte mi?
Sürdürülebilirlik, iş dünyasında yalnızca bir sosyal sorumluluk alanı olmaktan çıkarak uzun vadeli başarı için kritik bir stratejiye dönüşmüş durumda. Ancak küresel ekonomik baskılar, jeopolitik riskler ve tedarik zinciri sorunları, CEO’ların önceliklerini yeniden şekillendiriyor. Bu tablo, sürdürülebilirliğin şirket ajandalarındaki gerçek konumunun yeniden sorgulanmasına neden oluyor.
PwC’nin 28. Küresel CEO Araştırması’na göre CEO’ların üçte biri, son beş yılda yaptıkları iklim odaklı yatırımların doğrudan gelir artışı sağladığını belirtiyor. Katılımcıların yüzde 66’sı ise bu yatırımların maliyetleri düşürdüğünü ya da en azından artırmadığını ifade ediyor. Bu veriler, sürdürülebilirliğin etik bir tercihten öte, ekonomik olarak da rasyonel bir strateji haline geldiğini ortaya koyuyor.
Buna karşın Deloitte’un 2024 CxO Sürdürülebilirlik Raporu, liderlerin hâlâ ciddi yapısal engellerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Sürdürülebilir çözümlere erişimde zorluk, siyasi destek ve düzenlemelerin yetersizliği, kısa vadeli finansal baskılar ve düşük talep algısı dönüşümün önündeki başlıca engeller arasında yer alıyor.
Deloitte verilerine göre “iklim” başlığı, liderlerin ajandasında yüzde 37 ile ilk üç öncelik arasında yer alıyor. CxO’ların yüzde 85’i geçtiğimiz yıl sürdürülebilirlik yatırımlarını artırdığını belirtirken, yarısı iklim hedefleri için teknoloji tabanlı çözümleri aktif olarak kullanıyor. Bu eğilim, sürdürülebilirliğin şirketlerin büyüme, verimlilik ve dayanıklılık stratejilerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini gösteriyor.
Fast Company Türkiye’nin CEO Council anketine göre liderlerin yüzde 22’si sürdürülebilirliği birinci öncelik olarak tanımlıyor; yüzde 16’sı ikinci, yüzde 33’ü ise üçüncü sıraya koyuyor. Bu sonuçlar, sürdürülebilirliğin çoğu şirket için hâlâ üst sıralarda yer aldığını ancak tek başına belirleyici bir başlık olarak görülmediğini ortaya koyuyor.
Diageo Türkiye CEO’su Bahar Uçanlar, sürdürülebilirliğin şirket stratejisindeki yerini şu sözlerle özetliyor: “Sürdürülebilirlik, iş modelimizin ve kültürümüzün ayrılmaz bir parçası olarak ilk 5 önceliğimiz arasında yer alıyor. Kârlı büyüme, dijitalleşme, globalleşme ve premiumlaşma ile birlikte tüm stratejik kararlarımızda temel bir filtre.”
Uçanlar, bu alanda zaman ve bütçede bir azalma olmadığını, aksine uzun vadeli ve etkili projelere yatırım yaptıklarını vurguluyor. Alaşehir Şahyar bölgesinde hayata geçirilen 60 hektarlık damla sulama projesiyle 123 bin metreküp su tasarrufu sağlanırken; okul, yurt ve kamu binalarına takılan 8 binden fazla perlatörle yüzde 85’e varan su tasarrufu elde edildi. Tarsus’ta ise yağmur suyu hasadıyla sulama yapılamayan bölgelere su transferi sağlanıyor.
Türkiye’de birçok lider, sürdürülebilirliği bir öncelik sıralamasından ziyade şirketlerin iş yapış biçiminin temeli olarak görüyor. Pegasus, PepsiCo, DHL Express, QNB Türkiye ve Sütaş gibi farklı sektörlerden şirketler; sürdürülebilirliği uzun vadeli değer yaratma, risk yönetimi ve rekabetçilikle doğrudan ilişkilendiriyor.
Veriler, sürdürülebilirliğin CEO’ların gündeminde geriye düştüğünü değil; daha bütüncül ve stratejik bir çerçevede ele alındığını gösteriyor. Artık soru, “ilk 5’te mi?” değil; “şirketin tüm kararlarına ne kadar entegre?” olduğu.
