Ertuğrul ÖZKÖK 24 Ekim 2025 Cuma
Dün önüme IPSOS’un çok çarpıcı bir araştırması geldi. Adı IPSOS olunca öyle kenara koyacağınız bir araştırma değil bu. Dünyanın en önemli piyasa araştırma şirketlerinden birinin verdiği rakamlar. Bu yılın Haziran ayında yapılan son saha araştırması. Ve bu araştırmada Türkiye sosyal tarihinde belki de ilk defa çok radikal bir değişime tanık oluyoruz.
18 yaş üzerindeki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına şu soru sorulmuş: (*) “Hayatınız boyunca hiç içki içtiniz mi?”
Verilen cevaplar şöyle: (*) Yüzde 52.6: “Evet içtim.”
Yani 18 yaş üzeri her 2 Türk vatandaşından biri “Alkollü içki içmiş.” Ama asıl önemli sonuç şu:
BEŞ YIL ÖNCE BU SORUYA EVET DİYENLER YÜZDE 40’TI Bundan 5 yıl önce bu soruya “Evet içtim” cevabı veren insan oranı yüzde 40’tı. Demek ki: Son 5 yıl içinde “İçki içtim” diyen insan sayısı 10 puan birden artmış.
() 27.5 Milyon Kişi: Evet, Türkiye’de yaşayan 27.5 milyon kişi “Alkollü içki içtiğini” söylüyor. () Beş yıl önce aynı soru sorulduğunda “Evet içtim” diyen insan sayısı 19.7 milyondu.
Yani son 5 yıl içinde Türkiye’de içki içtiğini söyleyen insan sayısı 8 milyon artarak, “Hayır içmedim” diyen insan sayısını geçti.
SON 3 AYDA İÇKİ İÇTİM DİYENLER 700 BİN KİŞİ ARTTI IPSOS şu önemli soruyu da sormuş: () “Son 3 ayda içki içtiniz mi?” () Son 3 ayda hayatında bir kere de olsa içki içenler de 700 bin kişi arttı.
DÜZENLİ İÇİYORUM DİYENLER SON 5 YILDA 3.5 MİLYON KİŞİ ARTTI () 18 yaş üzeri nüfusta alkollü içki tüketenlerin oranı da son 5 yılda %28’den %33’e yükseldi. () Düzenli olarak alkollü içki tüketenlerin sayısı 5 yıl önce 13,8 milyon kişiydi. Bu yıl 17,3 milyon kişiye yükseldi.
IPSOS’dan öğrendiğim bu çok çarpıcı rakamlardan sonra şunu merak ettim. Türkler ne içiyor? Ne kadar içiyor? Bunu en iyi öğrenebileceğim iki kaynaktan biri “Diageo Türkiye’nin” Genel Müdürü Bahar Uçanlar’dı, onunla buluştum.
Diageo, dünyanın en büyük alkollü içki şirketi. Yıllık geliri 20 milyar dolardan fazla.
EN BÜYÜK İÇKİ ŞİRKETİNDE TÜRK KADINLARININ YÜKSELİŞİ Diageo içinde üst düzey Türk yönetici sayısı son yıllarda çok arttı:
- Bütün Avrupa bölgesinin Hukuk Direktörlüğüne Meltem Azbazdar getirildi.
- Büyük Britanya İnsan Kaynakları Direktörlüğü görevinde Birsen Çevik Akgünlü var.
- İskoçya’daki Cameronbridge Distillery’nin İş Geliştirme Müdürü Duygu Beypınar.
- Diageo Brezilya’nın Finans ve Dijital Dönüşüm’ün başında Özlem Yeşildere var.
- Polonya Diageo’nun başına genel müdür olarak Serkan Solmazer getirildi.
Milli içkimiz hâlâ rakı ama, birkaç yıl içinde onun yerini viski alırsa hiç şaşırmayalım.
VİSKİ TÜKETİMİ 4 YILDA 17 MİLYON LİTRE ARTTI
- 2020: VİSKİ 13.622.361 litre; RAKI 30.379.327 litre
- 2024: VİSKİ 34.738.642 litre; RAKI 39.832.627 litre
RAKI TÜKETİMİ YÜZDE 31, VİSKİ YÜZDE 155 ARTTI Son 5 yılda rakı tüketimi %31 artarken, viski tüketimi %155 artış göstermiş.
MUHAFAZAKÂR ARKADAŞ RAHAT OL: KESİNLİKLE ŞARAPÇI BİR MİLLET DEĞİLİZ () Bira tüketimi yılda 900 milyon litreden 1.2 milyar litreye çıkmış. () Şarap ise yıllık 73 milyon litre ile oldukça geride.
VOTKADA BÜYÜK HABER () Yılda 18 milyon litre votka tüketiyoruz. () Diageo Türkiye, dünyanın en çok satan votka markasını (Smirnoff) Türkiye’de üretmeyi başardı.
KADINLARDA CİN VE TEKİLA’NIN ÖNLENEMEZ YÜKSELİŞİ Özellikle kadınlar arasında bu iki içki yükseliyor. Yılda 8 milyon litre cin, 2.5 milyon litre tekila tüketiyoruz.
Türkiye’de devletin topladığı verginin yüzde 1.44’ü alkollü içkilerden geliyor. 2024 yılında alkollü içkiden alınan ÖTV 104.9 milyar TL’ydi. 2025’te bu rakamın 170 milyar TL olması bekleniyor.
Türk halkına “Ülkenizin hangi ülkelere benzemesini istersiniz” diye sorulduğunda yüzde 70’i ”Batı ülkeleri” cevabını veriyor. “Müslüman bir ülkeye benzemesini istiyorum” diyenlerin oranı sadece yüzde 6.
DEVLET ALKOLİZMLE MÜCADELE ETMELİ AMA BU YASAKLARLA OLMAZ Samimi görüşüm şudur: Devlet alkol tüketimini asla teşvik etmemeli, hatta onunla mücadele etmelidir. Ama alkol tüketimini zorlama ile, hayat tarzına baskı ve yasaklarla önleyemezsiniz. Bunlara karşı en iyi mücadele biçimi, özgürlük, eğitim, adalet ve şefkattir.
